Dlaczego mężczyźni starzeją się szybciej niż kobiety? Wyjaśnia nauka

Czy mężczyźni rzeczywiście starzeją się szybciej niż kobiety? Odpowiedź nauki jest bardziej skomplikowana, niż sugeruje popularne powiedzenie. Badania wskazują jednak, że średnio mężczyźni mają krótszą długość życia i w wielu aspektach biologicznego starzenia wypadają mniej korzystnie niż kobiety.

Jednym z najważniejszych czynników są hormony. Estrogen, którego poziom jest znacznie wyższy u kobiet przed menopauzą, wpływa m.in. na układ sercowo-naczyniowy, kości i niektóre procesy związane z odpornością. U mężczyzn testosteron z wiekiem stopniowo spada, choć tempo i znaczenie tego procesu są bardzo indywidualne.

Różnice w DNA i chromosomach

Naukowcy zwracają również uwagę na chromosomy płci. Kobiety mają dwa chromosomy X, natomiast mężczyźni jeden X i jeden Y. Posiadanie dwóch kopii chromosomu X może w pewnych sytuacjach zapewniać biologiczne „zabezpieczenie”, ponieważ część korzystnych wariantów genów może być obecna na drugim chromosomie.

Znaczenie ma także starzenie się komórek i materiału genetycznego. Wraz z wiekiem dochodzi m.in. do zmian epigenetycznych, uszkodzeń DNA i skracania telomerów. Procesy te zachodzą u obu płci, ale ich tempo może się różnić.

Styl życia również ma ogromne znaczenie

Nie wszystko można jednak tłumaczyć genami i hormonami. Mężczyźni statystycznie częściej podejmują zachowania zwiększające ryzyko zdrowotne — m.in. częściej palą, nadużywają alkoholu, wykonują niebezpieczne prace i później zgłaszają się do lekarza.

To może mieć ogromny wpływ na długość życia. Choroby układu krążenia, nowotwory czy inne przewlekłe schorzenia pojawiają się u mężczyzn często wcześniej niż u kobiet.

A co ze wyglądem?

W przypadku wyglądu sytuacja jest jeszcze bardziej złożona. Skóra mężczyzn jest przeciętnie grubsza i zawiera więcej kolagenu, ale wraz z wiekiem zmiany hormonalne mogą prowadzić do szybszej utraty kolagenu i elastyczności. Na wygląd skóry bardzo silnie wpływają jednak promieniowanie UV, palenie papierosów, dieta, sen, stres i pielęgnacja.

Dlatego nie można powiedzieć, że każdy mężczyzna starzeje się szybciej od każdej kobiety.

Nauka nie daje jednej odpowiedzi

Różnice między płciami wynikają prawdopodobnie z połączenia genetyki, hormonów, funkcjonowania układu odpornościowego, metabolizmu oraz stylu życia. Co więcej, „starzenie się” nie jest jednym procesem — można inaczej oceniać starzenie skóry, mózgu, układu krążenia czy odporności.

Najważniejszy wniosek jest więc prosty: mężczyźni jako grupa mają pewne biologiczne i społeczne czynniki zwiększające ryzyko szybszego pogarszania zdrowia, ale indywidualne tempo starzenia może być zupełnie inne.